Zapowiedziane oznaczanie treści generowanych przez OpenAI w UE wywołuje u mnie sporo emocji. Rozumiem potrzebę przejrzystości, ale mam wątpliwości, czy sam wykryty znak będzie później traktowany z odpowiednią ostrożnością. Zwłaszcza gdy AI pomaga człowiekowi, a nie zastępuje go przy pisaniu.

Co OpenAI zapowiedziało i gdzie pojawi się znak

Według komunikatu OpenAI z 5 października 2026 watermark obejmie kwalifikujące się teksty z ChatGPT i Codex w UE w nadchodzących tygodniach. API pozwala włączyć go globalnie dla wybranych modeli; domyślnie jest wyłączony.

W Centrum pomocy OpenAI firma wyjaśnia, że textGrain zmienia statystyczny wzór wyboru słów. Nie dokleja ukrytych znaków. To sygnał, którego szuka odpowiedni detektor, a nie ocena, czy styl brzmi „jak AI”.

Czy to naprawdę rozwiąże problem wykrywania AI?

Moim zdaniem nie jako uniwersalne rozwiązanie. Taki sygnał może być pomocny, ale nie spodziewam się, że uporządkuje cały problem rozpoznawania tekstów z AI. Największe wątpliwości budzi u mnie to, jak mocne wnioski ludzie będą wyciągać z ograniczonego wyniku.

OpenAI przyznaje, że znaczne przeredagowanie lub tłumaczenie może uniemożliwić wykrycie watermarka. Niewykrywalność nie oznacza jednak gwarantowanego usunięcia sygnału. Firma ogranicza też dostęp do detektora do zatwierdzonych organizacji badawczych i akademickich.

W teście opisanym przez OpenAI na angielskich odpowiedziach z zestawu ELI5, długości 400 tokenów, wykrywalność spadła z około 92% do 66% po zastąpieniu 10% słów synonimami. Przy podmianie 25% słów wyniosła 17%. To wyniki konkretnego eksperymentu, nie skuteczność dla wszystkich tekstów.

Dla mnie to ważne ograniczenie. Jeżeli nieobecność znaku nie zamyka sprawy, a jego wykrycie też wymaga interpretacji, nie chciałbym widzieć prostego systemu: jest znak — tekst jest bezwartościowy; nie ma znaku — wszystko napisał człowiek.

Pomoc przy tekście nie powinna wymazywać autora

Myślę o zwykłym procesie pisania: ktoś ma własne doświadczenia i opinię, przygotowuje tekst, korzysta z pomocy przy tłumaczeniu lub korekcie, a później mocno go zmienia. W takim przypadku jedno oznaczenie nie opowiada całej historii powstania artykułu.

Samo OpenAI zastrzega, że wykrycie znaku nie ustala autorstwa ani wielkości ludzkiego wkładu. Chciałbym, żeby ta ostrożność przetrwała poza dokumentacją. Czytelnik powinien móc ocenić argumenty, doświadczenia autora i jakość tekstu, zamiast sprowadzać wszystko do jednej etykiety.

A jeśli ktoś zacznie traktować detektor jak dowód?

Zastanawiam się przede wszystkim nad szkołami. Czy uczniowie będą niesłusznie oskarżani o użycie AI na podstawie wyniku detektora? Czy ktoś pomyli watermark z popularnymi narzędziami, które próbują zgadywać po stylu pisania? To są moje pytania o możliwe nadużycia, nie opis potwierdzonych przypadków działania nowego systemu.

Sam podobny styl nie dowodzi obecności watermarka. Nie chciałbym jednak, żeby techniczne rozróżnienie zniknęło w praktyce, a uczeń musiał udowadniać swoją niewinność tylko dlatego, że tekst został uznany za podejrzany. Wynik narzędzia powinien być początkiem sprawdzenia kontekstu, a nie końcem rozmowy.

Co z internetem, w którym AI pomaga niemal wszędzie?

A co, gdyby w przyszłości ogromna część internetu zaczęła zawierać taki sygnał? Wyobraźmy sobie nawet 90 procent — jako hipotetyczny scenariusz, nie dzisiejszą statystykę. Czy watermark nadal mówiłby czytelnikowi coś użytecznego, czy stałby się kolejnym oznaczeniem, na które nikt nie zwraca uwagi?

Nie wiem jeszcze, jak ludzie będą korzystać z tej technologii. Mam nadzieję, że pomoże lepiej rozumieć pochodzenie tekstów, ale obawiam się uproszczeń. Odpowiedź zobaczymy dopiero w praktyce: w szkołach, redakcjach i codziennym czytaniu internetu. Samo wprowadzenie watermarka tych pytań nie zamyka.